Bokmerke denne veka (weekly)

Posted from Diigo. The rest of my favorite links are here.

H.S.I: Engasjerande historie?

What big eyes you have, Mr...Dersom du underviser i historie kan du kanskje få litt inspirasjon frå dette opplegget med tittel: H.S.I. Elevane får ein eller fleire  historiske saker dei skal etterforska og finna ei løysing på gjennom å studera dokument og bilete. Dei kan i tillegg samla dokumentasjon frå andre kjelder. Les meir omtale her på freetech4teachers.com og besøk H.S.I her. Kven tek utfordringa med å laga noko liknande i norsk versjon? Ressursar har me jo:  unimus.no, hvor hender det, temaweb, kart i skolen, digitalskolen, Riksarkivet, polarhistorie, og ikkje minst kildenett.no.

NDLA på din lesedings?

Å lesa bøker på skjerm er kanskje utenkeleg for mange, eg kan godt vere enig i at skjønnlittere bøker kanskje best eignar seg på papir. Men lærestoff, fagbøker og anna kan godt vere digitalt for min del. Og eg gjetter at det er fleire som kunne tenkt seg å ha med seg alle lærebøkene i lomma. I går lasta eg ned Coursesmart til eit av mine viktigaste verktøy, nemleg iPhone. Videoen som viser Coursesmart på iPad (konsept førebels) er rimeleg interessant. Eg håper og trur at denne modellen kan vere aktuell for skulen og kanskje for forlaga og. Hos Coursesmart leiger ein bøkene sine per semester, kanskje ein kan kjøpa nokre permanent og.Ein kan ta notat og lagra desse saman med bøkene. Etter semesteret har ein ikkje tilgang til bøkene, men ein har tilgang til notata ein har teke. Og kanskje dei er viktigast? Denne modellen kan kanskje vere aktuell for norske forlag og? Men, så, i Noreg har me NDLA tilgjengeleg, kva kan dei gjera framover? Eg ynskjer gjerne å ha med meg fagbøker og lærebøker i lomma. Elevar kan kanskje og tenkja seg det, ein slepp å mista bøker, gløyma bøker og ein kan lesa bøker på bussen, trikken eller andre stader. Praktisk for fleire partar med andre ord.

Korleis får ein NDLA på ein lesedings som t.d. kindle, iPhone, Nook eller andre?

1. Du treng pdf-versjonar av innhaldet på ndla, førebels kan ein finna pdf-filer av kvar side. Kanskje kapittel/bøker/tema samla etter kvart?

2. Du treng programvare for å forandra formatet på pdf-filene til det formatet lesedingsen din støtter. Eit gratis og dekkjande program er Calibre.

Det eg har gjort for å ha deler av NDLA på min lesedings (iPhone) er å lasta ned pdf-versjonane av eit kapittel, i dette tilfellet Norsk – kommunikasjon, til ei mappe. Deretter opna Calibre (passa på å starta serveren under innstillingar) og la til ei mappe som ei bok (fleire pdf-filer til ei bok), konverterte til e-bok. Kobla til iPhone og starta Stanza. Klikka på «Get books» og så kunne eg bla gjennom alle bøkene på PC-en og lasta dei eg ville ha på iPhone. Og no kan eg lesa om kommunikasjon akkurat der eg vil og når det passar meg. Og for å forenkla prosessen håper eg at NDLA etter kvart legg ut kapittel/tema/fag som samla pdf-filer. Eventuelt at ein kan velje fleire sider av eit kapittel og lagra det som ei pdf-fil. Det kan dei sannsynlegvis gjera, men dei må kanskje sloss litt mot nynorsk-folk (ikkje meg), forlag og nokre andre først.

Matematikklærar 2.0?

mathMaria Droujkova (2009), developer of Natural Math, stated, «The main trend is the lag of mathematics behind other subjects in class-centered Web 2.0 communities for children, and an even larger lag in informal, recreational communities. Children’s mathematics remains very much confined to classes, homework, and standardized tests, or activities that closely imitate them. Most class-centered mathematical communities are not sustainable, in that they dissolve after the class ends, even if the artifacts stay available online. Many existing sustainable math-oriented communities are intellectually elitist and demographically exclusive» (pp. 1-2).

Dersom du underviser i matematikk kan du kanskje finna ein heil del døme og tips du kan bruka i artikkelen
Web 2.0 in Instruction: Adding Spice to Math Education.  Det ligg lenker til fleire program, wikiar, nettsamfunn for matematikarar og anna.Og wolframalpha.com reknar eg med at er velkjent.

Verdt ein kikk!

Bokmerke denne veka (weekly)

Posted from Diigo. The rest of my favorite links are here.

Digital spor – nettvett

Denne teksten høyrer til presentasjonen (skremselspropaganda) om nettvett og om det å leggje igjen gode spor laga av Beret T. og Guttorm Hveem
Presentasjonen bør du sjå samstundes som du les manus: http://prezi.com/whhmrait9qne/
Teksten under er eit nokolunde manus. Undervegs er det ein del spørsmål der tilhøyrarane skal rekkja opp handa…
Til slutt er det viktig å opna for spørsmål og å ha nokre svar klare. Det ligg mykje kjeldemateriale på http://bit.ly/ghnettvett.
Kom gjerne med innspel og tilbakemeldingar på dette.

Potensiell startfilm frå telenor: Barnas sikkerhet i sentrum:http://www.telenor.no/privat/flyt/?ICID=p-091029-forside-linklist-8-flyt

Lisens: Creative Commons: BY-NC. (Du kan bruka dette, men ikkje kommersielt og du må opplysa om kven som har laga dette).

————————————————————————————
Kor lett er det?
Har du mobiltelefon?
Kan du ta bilder med den?
Kan du senda mms?

Då kan du meir enn nok til å publiserta både tekst og bilete på internett.

Men det følgjer med litt ansvar.

Har du tatt bilde av nokon i ein flau eller pinlig situasjon (garderobe, dusj, heime)?

Har nokon tatt eit bilde av deg i ein flau eller pinlig situasjon?

og

sendt det til andre?

eller publisert det

på nettby?
på facebook?
på deiligst?
———————————————————–
Kva kan skje? Og kva skjer kvar dag?
Nokon legg ut bilder
av seg sjølv eller andre

ikkje alle tenkjer seg om…

Jente 14, USA
La ut nakenbilder av seg sjølv slik at kjæresten skulle få sjå dei.
14 år og nakenbilder = barneporno

Kva skjedde når dette vart oppdaga?
– ho vart sikta for produksjon, oppbevaring og distribusjon av barneporno.

og kjæresten?
– han var sikta for oppbevaring av barneporno.

ho risikerer 17 år i fengsel og å havna i eit register for seksualforbrytarar.

OK, ho la ut nakenbilder, men det gjer jo ikkje alle.

To jenter, ungdommar, USA
Tok bilder av seg sjølv i BH og med håndkle rundt kroppen. Sendte til venner…
Fleire og fleire vert sikta for å spre utfordrande og lettkledde bilder…

Men, slikt skjer jo ikkje i Norge?
Eller?

Veit du kor Lødingen er?
Der var det ein sytten år gamal gutt som la ut ei liste på Nettby.
Ei liste der han gav terningkast og skreiv navnet på jenter han hadde hatt sex med.
Lista låg ute på nettby i fire dagar før politiet og nettby fekk fjerna den.
Jentene var mellom 14 og 17 år.
Kva om ditt navn hadde vore på ei slik liste?

Våren 2009, Vadsø
Ei jente ble banka, nokon filma og la det ut på youtube.
Jenta som banka blogga om det. Nokon støtta ho, medan andre fordømte det.

Skjer slik kvar veke?

Våren 2009, Kirkenes
Veit dåke kor dette er?
Bak senteret i Kirkenes.

Ein offiser og ein soldat kosa seg der. Nokon gjekk forbi,
stoppa,
og filma med mobilen
og sendte filmen til venner
og la videoen ut på nettet.

Offiseren måtte slutta i jobben sin på grensa.
Trur du jenta hadde det fint på oppstilling på GSV på mandagen?
Veit de at offiserar på grensa tjener mellom 600 000 og 800 000,- i året?

Kva hadde skjedd om han som filma ikkje hadde filma og sendt filmen til andre?

———-

Du har eit ansvar
Det er enkelt og fort gjort å publisera, og det kan få store konsekvensar.
Konsekvensar du kanskje ikkje har tenkt over….

2020 – om ti år.
Kva bilete finst det av deg då?
Face.com er berre eit døme, denne teknologien finst fleire plassar.
Søkemotorane kjem til å finna bilete av deg.

Barneversjonen Voksenversjonen (bruk mimikk og imiter…)
Tenk deg at du bader eller soler deg i syden.
Du ser ikkje personen som står 30 meter lengre borte med kamera.
Seinare søker du på navnet ditt og då dukker det plutselig opp bilder av deg på sydentur. Du skjønner ikkje kven som har tatt bildet. Og du kan heller ikkje få det sletta.
Du er på danskebåten eller på pub i ferien. Og står og heng ved ein bardisk. Ikkje heilt edru. Du ser ikkje personen som står litt lengre borte og tek bilete, ikkje av deg, men den som står ved sida av deg. Du blir bare tilfeldigvis med på bildet..
Seinare søker du eller nokon andre på navnet ditt, og eit bilete av deg dukkar opp. Kanskje du ikkje hugsar biletet (eller noko anna frå akkurat då…)
Du skjønner ikkje kven som har tatt bildet. Og du kan heller ikkje få det sletta.

OH shit eller OK?

Kor mange av dåke har profil på facebook?
Kor mange leste den lange teksten, du veit, den der rett før du kunne kryssa i ein boks der
du sa at du faktisk hadde lest teksten?

Veit du kva du sa at du godtok?
At facebook kan gjera akkurat det dei vil, med alt det du legg ut på facebook.
"Kan me i facebook bruka bildene dine til noko?" Ja, versegod!
"Kan me bruka andre sine bilder av deg til det me vil?" – Ja, versegod, gjer som de vil…

Plutselig fotomodell.
Ting du legg ut kan bli misbrukt, eller bli brukt på ein måte du ikkje hadde tenkt.
Ein amerikansk familie tok familiebilde på ferietur. Alle satt fint på ein benk og smilte.
Når dei kom heim la dei ut biletet på nettet.
Nokre veker seinare reiste ein venn av familien på ferie til Europa.
Vennen ringte til familien og spurte om dei var fotomodellar.
Han stod nemlig og såg på ein svær reklameplakat der familien var avbilda…. saman med ein tube tannpasta.
Nokon hadde tatt bildet deira og brukt det på ein reklameplakat. Utan å spørja og uten å sei i frå.

Facebook er jo litt greie då, du kan jo bestemma kven som skal sjå bildene… Eller?

Men det er jo bare vennene mine som ser
biip.no – reklame for biip.no
Viser bilder av medlemmene sine slik at du skal sjå alle dei "kule" folka som er der.
Slik at du og blir medlem. Det er jo det dei tjener penger på.

Men trur du at denne jenta, Florenthyna, har lyst til å visa det bildet fram til alle?
Trur du at ho tenkte at eg kunne visa dette bildet fram til dåke? og andre?

Har ho lov til å legga ut bilde av seg sjølv?
Egentlig ikkje, ho er kanskje berre 17 år. Og då har ein vel ikkje lov til å bestemma slikt sjølv?
Kan du legga ut bilete av vennen din?
Ja, viss han er over 18 år og har sagt du får lov. Eller hvis du har spurt foreldra og dei synest det er greit.

Ungdomsversjonen/vidaregåande: rollespel…
Hei, pappan til Per. Eg tok bilder av Petter på lørdag. Han var i skikkelig god form før me gjekk ut. Eg tok eit skikkelig kult bilde der han stod med vodkaflaska, dei blei skikkelig kult lys i flaska. Og du, ja. Grunnen til at eg ringer er for å spør om eg kan få legga ut det bildet på nettby og facebook…

Eg kan jo sletta bildet
Hjelper det Florenthyna, ho eg viste bilete av i stad?
Og tenk deg at du tar eit flaut/pinlig bilde av kompisen din. Legg det på facebook. Viser det til ein annan kompis og så sletter det.
Kor lang tid tek det før det blir fjerna? Altså sletta, på ordentlig… Gjett! 3 sekund, ein time? ein dag? ei veke?
Nei, det kan faktisk ta mellom 30 og 60 dagar! Ooops, det kan jo blir litt dumt.

Og visste du om dette:
Akkurat no står det ganske mange tusen maskinar og tråler nettet. Archive.org er ein av dei. Dei tek vare på nettsider. Faktisk rundt 85 milliardar nettsider.
Dei lagrer alt – for alltid. Du kan faktisk gå inn og sjå korleis vg såg ut i går, eller i forrige veke, eller korleis det såg ut i 1996.
Eller du kan sjekka korleis bloggen din såg ut i går før du sletta den posten du angra på at du skreiv. Og før du rakk å sletta det bildet du veit…

Google gjer akkurat det same. Dei tek kopi av av det dei finn på nettet. Og du kan sjå korleis ei nettside såg ut i går, eller sist gong google var innom.

Kan me sletta noko dei har tatt vare på?
Då må ofte politiet hjelpa til. Dette er jo ikkje norske selskap og dei treng ikkje følgja norsk lov…

Huskeregel: Det som blir lagt ut ligg der for alltid, sjølv om det bare er på spøk…
Og då må du tenka på kva du vil barnebarna dine skal finna om deg om 40 år.
Kva kjæresten din om skal finna ut om deg om 10 år.
Og kva sjefen i firmaet skal finna ut om deg når du søker ny jobb…

For det skjer allereie no. Dersom du søker jobb kan du vera rimeleg sikker på at du blir googla, og at det blir sjekka kva du har lagt ut på facebook, twitter og andre stader.
Kva om du ikkje får akkurat den jobben du ønsker deg fordi du har lagt ut ein haug med festbilder og fordi du egentlig skulker jobben.
Gløymer du kven som kan sjå det du legg ut?

Send?
Last opp?

Tenk deg om ein gong til først!

———————————————

Ble hacket på MSN
Har du nokon gong latt andre få låna din konto på msn?
Er det andre som veit dine passord?
Sikker på at det er så lurt?

Desse to gutane vart hacka. Nokon gjekk inn på kontoen deira og bytta passordet.
Og sendte stygge meldingar til vennene deira.
Desse to vart hacka, men andre kan bytta ditt passord dersom du låner bort kontoen din….

Ikkje la andre få ditt passord!
for
du gir vel ikkje bort pinkoden til visakortet heller (viss du har penger på kortet då…)

———————————————

Spørsmålsrunde, typiske tema:

  • PC-ane skal stå på eit fellesareal i huset. Mine ungar skal ikkje ha eigen PC på rommet.
  • Sett deg ned med ungane, spør om dei kan visa deg rundt på nettet. Engasjer deg.
  • Er ungane på facebook bør du og vera det. Ungane kan sjølvsagt skjula informasjon og bilder for deg, men dei veit du er der og at du bryr deg.
  • Det er lov å gi beskjed. Ungane kjem før eller seinare borti noko dei egentlig ikkje vil sjå/lesa. Då er det fint om dei kan gi beskjed og få hjelp av ein voksen.
  • Digital mobbing skjer nesten berre mellom kjente. Dersom din unge vert mobba på nettet er det sannsynligvis nokon kjente.
  • Politiet er ofte dei einaste som kan kreva at noko skal fjernast. Det kan tid…
  • Å ikkje få meldingar frå andre kan og vera eit teikn på mobbing eller utfrysing.
  • Sikre filtre er ikkje sikre! Det er alltid ein veg rundt. Og så kan ein jo besøka vener…
  • Delte meiningar: bør du leggje til ungane sine vener på facebook? Tja, men det kan vere lurt å venta til dei inviterer deg. Fin balansegang mellom overvåking og tillit…
  • Logging kan vere på, men det hjelp neppe.

Ressursar:
http://www.diigo.com/user/guttorm1979/nettvett